Spreken

·      Spreken  
·      Eigen articulatie  
· Intonatie
·      Pauzes
·      Voorlezen
·      Verschillende rollen 

Spreken
Het belangrijkste van een podcast is de stem die je hoort. Je herkent de stem van mensen uit duizenden. De manier waarop de stem gebruikt wordt is dan ook heel belangrijk. Wij hebben een aantal punten opgeschreven die je kunnen helpen om met kinderen het stemgeluid beter te krijgen. De een heeft het van nature en de ander niet. Toch kan je met kleine aanwijzingen een wereld van verschil maken.  

“De eerste klap is een daalder waard” zei men vroeger. Iemand die met zelfvertrouwen spreekt komt duidelijker over. Een luisteraar merkt vaak snel wanneer jij geen vertrouwen hebt in jezelf. Dit heeft ook met je volume te maken waarop je spreekt. Hoe vaker je iets doet hoe beter het gaat, Hierdoor krijg je meer zelfvertrouwen. Blijf dus oefenen met de kinderen!   

Eigen articulatie   
Een goede articulatie is belangrijk om verstaanbaar te zijn. Door te oefenen hiermee, worden kinderen verstaanbaarder als zij praten. Oefening bijvoorbeeld met de groep alsof iemand voor een grote zaal spreekt. Daarbij moet je heel overdreven je mond open doen bij het uitspreken. Als het voor jou overdreven voelt, dan is het net duidelijk genoeg. De woorden zijn dan verstaanbaar.

Een andere oefening is om een papier voor de mond te houden. Het kind houdt een blad voor de mond en spreekt een zin uit. Daarna spreekt deze dezelfde zin zonder papier voor de mond. Was het kind dat sprak goed verstaanbaar? Met deze oefening merk je verschil of je het goed hoort of niet. Je luistert normaal ook door te kijken naar iemands mond. Bij een podcast moet het spreken dus duidelijk zijn, want je ziet iemands mond niet.

Dove mensen horen anderen niet. Ze kunnen wel aan iemands lippen zien wat de ander zegt. Dit is ook een oefening die je kunt doen met kinderen. Laat iemand zachtjes en duidelijke praten. De ander moet kijken naar iemands mond. Duidelijk articuleren heeft dan ook meer zin dan luid praten.

Intonatie  
Intonatie gaat over hoe je woorden uitspreekt. Waar leg je de klemtoon op? Bevel kan ‘beével’ worden of ‘bèvel’. Hetzelfde geldt met ‘moer-as’ of ‘moe-ras’. Wanneer het woord verkeerd uitgesproken wordt, is het opeens een ander woord. Een leuke oefening staat hieronder. Hoe leest een kind deze woorden? Waar ligt de klemtoon hier? 
Barneveld 
Beneveld  
Inkepinkje  
Pijpetuitje  
Hyenavel  
Bommelding  

Een andere oefening is waar je in de zin de klemtoon op legt.
De zin ‘ik heb ook een banaan gegeten’ kan op drie verschillende manieren verteld worden.
– Ik heb ook een banaan gegeten
– Ik heb ook een banaan gegeten
– Ik heb ook een banaan gegeten

Pauzes
Leestekens lezen is belangrijk tijdens het uitspreken. Pauzes geven rust of leggen ergens de klemtoon op. Hieronder staan twee verschillenden manieren om een zin te vertellen. Door de komma te veranderen, verandert ook de betekenis van de zin. Daarom zijn komma’s en pauzes belangrijk om te lezen. Oefen dit ook eens met de kinderen.
‘Wacht, niet schieten.
Wacht niet, schieten.’

Voorlezen  
Er zijn verschillende leesstrategieën. Je hebt de bottom-up lezer en de top-down lezer (radende of spellende lezer).

Bottom-up: Dit model kent drie stappen en gaat uit van een lineair proces: Letterherkenning, opbouw woorden en woordgroepen en zinsbetekenis. De stappen in het leesproces hebben een vaste volgorde. Volgens dit model zouden we altijd spellend lezen, wat uiteraard niet het geval is. 

Top down: De leesprocessen starten niet op de lagere, maar juist op de hogere niveaus. We lezen op basis van voorspellen, selecteren en toetsen tijdens het lezen.

Voor het lezen van een podcasttekst is het goed om te weten dat kinderen verschillende lees strategieën hebben. Bij bottom-up kunnen we kinderen juist stimuleren om verder te gaan en meer voorspellend te lezen. Terwijl we bij Top-down kinderen kunnen stimuleren om toch beter te lezen wat er staat.  

Leessnelheid  
Veel kinderen praten/lezen te snel. Doordat zij te enthousiast of zenuwachtig zijn, letten ze vaak niet op het tempo waarmee ze praten. Soms raffelen ze de tekst zo af dat het onverstaanbaar wordt.   

Rustig praten in een podcast is erg belangrijk. Rustig praten geeft de luisteraars de mogelijkheid om de informatie die ze horen te verwerken. Het blijft voor kinderen lastig om in een rustig tempo te praten. Je moet ze hier telkens op attenderen.   
TIP: Neem een stuk tekst op en laat het terug luisteren. Dit kan door het op te nemen met een mobiele telefoon. 

Leestekens lezen  
Natuurlijke pauzes aangegeven door punten en komma’s. Kinderen blijven attenderen dat er punten en komma’s staan in een zin. 

Rollen met verschillende soorten stemmen  
Tijdens een podcast zijn er vaak verschillende rollen die elk een andere emotie hebben. Om de podcast levendig te maken, is het leuk om ook echt die emoties in de stem te horen. Daarom is het goed om met kinderen te oefenen om met emotie spreken. Emoties kunnen boos, blij, bang, verdrietig, verlegen, verbaasd zijn. Je kan in een kring staan en kinderen een zin eerst neutraal laten uitspreken. Daarna dezelfde zin met een emotie erbij.
Of maak er een spel van en koppel een bepaalde emotie aan een nummer van de dobbelsteen. Gooi de dobbelsteen en die emotie moet dan ‘gespeeld’ worden.

Een andere oefening is om een scene te spelen. Bijvoorbeeld dat iemand op de deur klopt. De ander doet open. De voetbal is door de ruit gegaan en die komt hij weer ophalen. Hoe reageert degene die de deur opendoet?  

Samenvattend: 
Bij het lezen van een tekst is het belangrijk dat kinderen:  
·      Duidelijke articuleren  
·      De klemtoon goed leggen  
·      De volume duidelijk is 
·      Pauzes gebruiken
·      Rustig praten  
·      En zich inleven in welk karakter en welke emotie